Komisja Europejska przedstawiła szereg działań, które chce zrealizować, aby ułatwić obywatelom UE czerpanie korzyści ze sztucznej inteligencji (SI) i zwiększyć konkurencyjność UE na tym polu.

Inteligentne systemy nie tylko ułatwiają życie codzienne, lecz także pomagają rozwiązać niektóre z najtrudniejszych problemów współczesnego świata. Należą do nich np.: leczenie chorób przewlekłych, walka ze zmianą klimatu i przewidywanie zagrożeń dla cyberbezpieczeństwa. W XXI w. sztuczna inteligencja stała się jedną z technologii o największym znaczeniu strategicznym.

Europa chce być liderem tych zmian – wiele niedawnych przełomowych osiągnięć w dziedzinie sztucznej inteligencji powstało w europejskich laboratoriach. Udział europejskich przedsiębiorstw w produkcji robotów przemysłowych i usługowych wynosi ok. 25 proc.

Komisja proponuje trzytorowe podejście w celu zwiększenia inwestycji publicznych i prywatnych w SI, przygotowania do zmian społeczno-gospodarczych i zapewnienia odpowiednich ram etycznych i prawnych. Inicjatywa ta jest odpowiedzią na wniosek o określenie europejskiego podejścia do sztucznej inteligencji, z którym wystąpili europejscy przywódcy.

Zwiększenie wsparcia finansowego i zachęcanie do wdrażania przez sektor publiczny i prywatny

Do końca 2020 r. UE (sektor publiczny i prywatny) powinna zwiększyć nakłady na badania naukowe i innowacje w dziedzinie SI o co najmniej 20 mld euro. Aby wesprzeć te działania Komisja, w ramach unijnego programu badań i innowacji „Horyzont 2020”, zwiększy w latach 2018–2020 swoje inwestycje w SI do 1,5 mld euro. Inwestycja ta powinna spowodować uruchomienie dodatkowych 2,5 mld euro w ramach istniejących partnerstw publiczno-prywatnych, np. w dziedzinie technologii dużych zbiorów danych (tzw. big data) i robotyki. Środki te przyspieszą rozwój zastosowań SI w kluczowych sektorach, od transportu po zdrowie; wzmocnią ośrodki badań nad SI w całej Europie i kontakty między nimi oraz będą stanowić zachętę do testowania i eksperymentowania. Komisja będzie wspierać opracowanie „platformy SI na żądanie” – rozwiązania zapewniającego dostęp do ważnych zasobów SI w UE dla wszystkich użytkowników.

Ponadto uruchomione zostaną środki z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, aby zapewnić przedsiębiorstwom i start-upom dodatkowe wsparcie na inwestycje w SI. Ogółem celem współpracy z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych jest uruchomienie do 2020 r. środków inwestycyjnych o łącznej wartości ponad 500 mln euro w szeregu kluczowych sektorów.

Komisja będzie również kontynuować prace nad tworzeniem otoczenia sprzyjającego inwestycjom. Dla większości technologii SI podstawowym surowcem są dane. W związku z tym Komisja przedstawia wniosek legislacyjny w sprawie udostępnienia większej ilości danych do ponownego wykorzystania oraz środki mające na celu ułatwienie wymiany danych. Dotyczy to danych pochodzących od służb użyteczności publicznej i ze środowiska, a także danych z badań naukowych i dotyczących zdrowia.

Przygotowanie do zmian społeczno-gospodarczych związanych z SI

Wraz z rozwojem SI powstanie wiele nowych zawodów, inne stopniowo zanikną, a większość ulegnie głębokim przemianom. Komisja zachęca państwa członkowskie, aby zmodernizowały swoje systemy kształcenia i szkolenia oraz aby wspierały zmiany na rynku pracy poprzez Europejski filar praw socjalnych. Komisja będzie wspierać partnerstwa między biznesem a sektorem edukacji, aby przyciągnąć do Europy i zatrzymać w niej osoby utalentowane w dziedzinie SI; tworzyć specjalne programy szkoleniowe, korzystając ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego; wspierać umiejętności cyfrowe oraz umiejętności w dziedzinie nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM), a także przedsiębiorczość i kreatywność. W kolejnych wieloletnich ramach finansowych UE (na lata 2021–2027) uwzględnione zostaną wnioski dotyczące zwiększonego wsparcia dla nabywania zaawansowanych umiejętności cyfrowych, w tym wiedzy specjalistycznej w dziedzinie SI.

Zapewnienie odpowiednich ram etycznych i prawnych

Podobnie jak w przypadku każdej transformacyjnej technologii, sztuczna inteligencja może budzić wątpliwości natury etycznej i prawnej związane z odpowiedzialnością prawną lub potencjalnie tendencyjnym procesem decyzyjnym. Nowe technologie nie powinny jednak oznaczać nowych wartości. Do końca 2018 r. Komisja opracuje kodeks etyki dotyczący rozwoju SI. Będzie on zgodny z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, zostaną w nim także uwzględnione takie zasady, jak przejrzystość i rozliczalność, oraz wyniki pracy Europejskiej Grupy ds. Etyki w Nauce i Nowych Technologiach. W celu opracowania wspomnianego kodeksu Komisja zaprosi wszystkie zainteresowane strony do udziału w europejskim sojuszu na rzecz SI. Do połowy 2019 r. Komisja opracuje wytyczne dotyczące interpretacji dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za produkty. Zagwarantują one konsumentom i producentom pewność prawa w przypadku produktów wadliwych.

Kolejne kroki

Opierając się na dzisiejszym oświadczeniu oraz na deklaracji o współpracy podpisanej przez 24 państwa członkowskie i Norwegię w dniu 10 kwietnia 2018 r., Komisja wraz z państwami członkowskimi do końca roku opracuje skoordynowany plan w dziedzinie SI. Jego głównym założeniem jest maksymalizacja wpływu inwestycji na szczeblu unijnym i krajowym, zachęcanie do współpracy w całej UE, wymiana najlepszych praktyk oraz wspólne określenie kierunku dalszych działań, aby zapewnić konkurencyjność UE na świecie. Komisja będzie również nadal inwestować w ważne z punktu widzenia SI inicjatywy, w tym w opracowywanie bardziej energooszczędnych podzespołów i układów elektronicznych (takich jak chipy dostosowane do działania sztucznej inteligencji), światowej klasy wydajne komputery, a także projekty przewodnie dotyczące technologii kwantowych i map mózgu człowieka.

Źródło: https://ec.europa.eu