Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać świadczenie?

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające mogą otrzymać osoby, które nie mają dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania. Świadczenie to przysługuje:

  • matkom, które ukończyły 60 lat oraz urodziły i wychowały lub tylko wychowały co najmniej 4 dzieci,
  • ojcom, którzy ukończyli 65 lat oraz wychowali co najmniej 4 dzieci, ponieważ matka dzieci zmarła, porzuciła je lub przez długi czas ich nie wychowywała.

Warunek urodzenia i wychowania lub wychowania dzieci dotyczy dzieci własnych, dzieci współmałżonka, dzieci przysposobionych lub dzieci przyjętych na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

Aby otrzymać świadczenie, trzeba mieszkać w Polsce i mieć tutaj ośrodek interesów życiowych przez co najmniej 10 lat (po ukończeniu 16 roku życia), a także posiadać:

  • polskie obywatelstwo lub
  • obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej albo państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) i mieć prawo pobytu lub prawo stałego pobytu w Polsce, lub
  • zalegalizowany pobyt w Polsce (dotyczy cudzoziemców).

Co zrobić, aby otrzymać rodzicielskie świadczenie uzupełniające?

Aby otrzymać rodzicielskie świadczenie uzupełniające, należy złożyć wniosek. Prawidłowo wypełniony wniosek musi zawierać:

  • dane osobowe: imię, nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL (jeśli wnioskujący go nie posiada, należy podać serię i numer dowodu osobistego albo paszportu),
  • adres zamieszkania (jeśli wnioskujący nie ma stałego miejsca zamieszkania, należy podać adres miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania),
  • adres do korespondencji (jeśli jest inny niż adres zamieszkania),
  • informację o tym, w jaki sposób wnioskujący chce otrzymywać świadczenie (należy podać niezbędne dane, np. nazwę banku i numer konta bankowego),
  • podpis wnioskującego.

Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku?

Do wniosku o rodzicielskie świadczenie uzupełniające trzeba dołączyć następujące dokumenty:

  • akty urodzenia dzieci lub orzeczenia sądu o powierzeniu sprawowania pieczy zastępczej nad dziećmi,
  • informację o numerach PESEL dzieci,
  • oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej wnioskującego,
  • inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na przyznanie świadczenia.

W jaki sposób można potwierdzić okoliczności brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku?

Informacje, które zostaną podane we wniosku o rodzicielskie świadczenie uzupełniające oraz w oświadczeniu o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej, można udokumentować:

  • zaświadczeniami z właściwego urzędu skarbowego, które potwierdzają źródła osiąganych dochodów lub przychodów oraz ich wysokość,
  • zaświadczeniami, które potwierdzają aktualne zatrudnienie lub prowadzenie innej działalności zarobkowej oraz wysokość osiąganych dochodów lub przychodów,
  • zaświadczeniami, które potwierdzają wysokość innych pobieranych przez wnioskującego świadczeń,
  • zaświadczeniami z urzędu gminy, które potwierdzają rodzaj oraz wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego,
  • oświadczeniami o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego,
  • innymi dokumentami, które potwierdzają sytuację osobistą, rodzinną, majątkową i materialną.

Kto rozpatrzy wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające?

Wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające rozpatrzy prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Po rozpatrzeniu wniosku ZUS przekaże decyzję o przyznaniu prawa do świadczenia albo o jego odmowie.

Jeśli wnioskujący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i nie pobiera emerytury lub renty wyłącznie z ZUS, wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające rozpatrzy prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Jaka jest wysokość rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego?

Jeśli wnioskujący nie pobiera emerytury ani renty, rodzicielskie świadczenie uzupełniające przysługuje w wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2019 r. wynosi 1100 zł.

Jeśli wnioskujący pobiera emeryturę lub rentę w wysokości niższej niż najniższa emerytura, to rodzicielskie świadczenie uzupełniające będzie dopełnieniem do najniższej emerytury. Oznacza to, że kwota rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego będzie równa różnicy pomiędzy najniższą emeryturą a wysokością pobieranej przez wnioskującego emerytury albo renty.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające podlega corocznej waloryzacji.

Wysokość świadczenia po waloryzacji nie może być wyższa od najniższej emerytury. Jeśli wnioskujący otrzyma świadczenie w wysokości dopełnienia do najniższej emerytury, to suma rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego i emerytury albo renty, którą pobiera, nie może być wyższa od najniższej emerytury.

Na jakich zasadach wypłacane jest rodzicielskie świadczenie uzupełniające?

Wypłata świadczenia przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym prezes ZUS wydał decyzję w sprawie, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wnioskujący osiągnął powszechny wiek emerytalny (60 lat – kobiety, 65 lat – mężczyźni).

ZUS poinformuje wnioskującego o rozpoczęciu wypłaty rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego poprzez odrębne zawiadomienie.

O czym wnioskujący musi powiadomić ZUS, jeśli przyznano mu rodzicielskie świadczenie uzupełniające?

Osoba, której przyznano rodzicielskie świadczenie uzupełniające, ma obowiązek powiadomić ZUS o wszelkich zmianach, które mają wpływ na prawo do tego świadczenia i jego wysokość.

Oznacza to, że świadczeniobiorca musi powiadomić Zakład, jeśli np. podejmie zatrudnienie, osiągnie dodatkowy dochód lub uzyska prawo do innego świadczenia.

Kiedy ustaną okoliczności, które były podstawą przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (np. świadczeniobiorca podejmie zatrudnienie i zmieni się jego sytuacja materialna), ZUS przekaże stosowną decyzję. Poinformuje w niej o ustaniu prawa do świadczenia i przyczynach tego stanu oraz wskaże datę, od której wypłata świadczenia nie będzie przysługiwać.

Kiedy wnioskujący nie otrzyma rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego?

ZUS nie przyzna rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, jeśli wnioskujący jest:

  • uprawniony do emerytury albo renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury,
  • tymczasowo aresztowany albo odbywa karę pozbawienia wolności (z wyłączeniem odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego).

Wnioskujący może nie otrzymać rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, jeśli:

  • sąd pozbawił go władzy rodzicielskiej albo ją ograniczył przez umieszczenie dziecka lub dzieci w pieczy zastępczej,
  • długotrwale zaprzestał wychowywania dzieci.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające przysługuje wyłącznie wtedy, gdy w trakcie jego pobierania wnioskujący mieszka w Polsce.

Co może zrobić wnioskujący o świadczenie, jeśli nie zgadza się z decyzją ZUS?

Wnioskujący, który nie zgadza się z decyzją w sprawie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, ma prawo:

  • w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji zgłosić wniosek do prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy,
  • w ciągu 30 dni od doręczenia decyzji zgłosić skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem prezesa ZUS.

Jeśli wnioskujący nie zgadza się z decyzją wydaną po ponownym rozpatrzeniu jego sprawy, ma prawo złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych wnioskujący może złożyć odwołanie, jeśli nie zgadza się z decyzją oddziału ZUS w sprawie:

  • ponownego ustalenia wysokości rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
  • ustania prawa do tego świadczenia,
  • wypłaty tego świadczenia,
  • zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Źródło: www.zus.pl, oprac. B.O.