Od 01.02.2020 r. wielu przedsiębiorców działających w Polsce będzie mogło skorzystać z Małego ZUS Plus, czyli z obniżonej składki na ubezpieczenie społeczne. A więc Mały ZUS Plus zastąpi mały ZUS. Nowelizacja ustawy ubezpieczeniowej zwiększy grono przedsiębiorców uprawnionych do płacenia składek preferencyjnych.

Wysokość składki na ubezpieczenie społeczne jest obliczana w oparciu o dochód uzyskany w 2019 roku z działalności gospodarczej, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u-PIT).

Ustawodawca wyszedł zatem naprzeciw postulatom Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców Adama Abramowicza – wskazującego, że wysokość składek na ubezpieczenia społeczne jest nieadekwatna do możliwości finansowych przedsiębiorców. Zmianie uległ art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Chodzi konkretnie o ustawę z dn. 12.12.2019 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej – Dz.U. 2019 r. poz. 2550.

Podstawowym warunkiem, aby móc skorzystać z ulgi w postaci Małego ZUS Plus, jest osiągnięcie w 2019 roku przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekraczających 120.000 zł. Jeżeli działalność gospodarcza była prowadzona krócej, tzn. nie przez cały 2019 rok, wówczas limit przychodu jest ustalany proporcjonalnie.

Celem wyliczenia limitu przychodów dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą jedynie przez część 2019 roku należy wykonać następujące działanie matematyczne:

  1. Podzielić kwotę 120.000 zł przez 365 dni (tyle było dni kalendarzowych w 2019 roku);
  2. Pomnożyć wynik przez liczbę dni kalendarzowych, w których działalność gospodarcza w 2019 roku była przez przedsiębiorcę prowadzona;
  3. Następnie wynik równy lub wyższy niż 0,5 grosza należy zaokrąglić w górę, a niższy niż 0,5 grosza – zaokrąglić w dół;
  4. Ostatni krok to porównanie osiągniętego przed przedsiębiorcę przychodu z działalności gospodarczej w 2019 roku do ustalonego powyższy sposób limitu.

Jeżeli osiągnięty przychód nie przekracza ustalonej kwoty limitu, wówczas przedsiębiorca ma możliwość skorzystania z Małego ZUS Plus.

Jednakże limit przychodów nie jest jedynym warunkiem, który należy spełnić, by móc skorzystać z ulgowej składki na ubezpieczenie społeczne.

Przedsiębiorca nie może skorzystać z Małego ZUS Plus, w sytuacji, gdy:

  • rozlicza się na karcie podatkowej i jest zwolniony z VAT, bowiem tacy przedsiębiorcy nie składają do urzędów skarbowych zeznań PIT lub deklaracji VAT, z których ZUS pozyskuje dane do weryfikacji poprawności ustalenia najniższej podstawy wymiaru składek,
  • w 2019 roku prowadził działalność gospodarczą krócej niż 60 dni, tj. podlegał ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności krócej niż 60 dni,
  • spełnia warunki do płacenia preferencyjnych składek na ubezpieczenie społeczne (od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia),
  • w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej korzystał z Małego ZUS 36 miesięcy,
  • podlega ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu także z tytułu innej pozarolniczej działalności (np. jako wspólnik spółki jawnej),
  • wykonuje dla byłego bądź obecnego pracodawcy to, co wykonywał dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Ustawodawca wprowadził również wyłączenia podmiotowe, a mianowicie prowadzenie w poprzednim roku kalendarzowym następujących rodzajów działalności wyłącza możliwość korzystania z Małego ZUS Plus:

  • twórca, artysta,
  • osoba wykonująca wolny zawód (co ciekawe, radca prawny czy tym bardziej adwokat, który w istocie wykonuje wolny zawód, zgodnie z interpretacją ZUS nie jest osobą wykonującą wolny zawód i może skorzystać z Małego ZUS Plus, ponieważ jest wpisany do CEIDG jako przedsiębiorca),
  • wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej albo jednoosobowej spółki z o.o.
  • osoba prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół.

Wykaz wolnych zawodów jest zamieszczony w Kodeksie spółek handlowych – art. 88. Lista wolnych zawodów oparta na podstawie przepisów o spółce partnerskiej może objąć:

  • adwokata,
  • aptekarza,
  • architekta,
  • inżyniera budownictwa,
  • biegłego rewidenta,
  • brokera ubezpieczeniowego,
  • doradcy podatkowego,
  • maklera papierów wartościowych,
  • doradcy inwestycyjnego,
  • księgowego,
  • lekarza,
  • lekarza dentysty,
  • lekarza weterynarii,
  • notariusza,
  • pielęgniarki,
  • położnej,
  • radcy prawnego,
  • rzecznika patentowego,
  • rzeczoznawcy majątkowego,
  • tłumacza przysięgłego.

Mówiąc o katalogu wolnych zawodów nie sposób pominąć ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. To właśnie w niej, wolny zawód traktowany jest jako pozarolnicza działalność gospodarcza wykonywana osobiście przez:

  • lekarzy,
  • lekarzy stomatologów,
  • lekarzy weterynarii,
  • techników dentystycznych,
  • felczerów,
  • położne,
  • pielęgniarki,
  • tłumaczy,
  • nauczycieli.

Jeżeli przedsiębiorca korzystał z „Małego ZUS” w 2019 roku i w styczniu 2020 roku, wówczas nie musi dokonywać żadnego nowego zgłoszenia do ZUS i, spełniając omówione wyżej warunki, nadal może korzystać z Małego ZUS Plus.

Natomiast jeżeli w 2019 roku i w styczniu 2020 roku przedsiębiorca nie korzystał z „Małego ZUS”, a chce teraz korzystać z Małego ZUS Plus, powinien złożyć:

  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 10, 05 12, jeśli na dzień 31.01.2020 r. przedsiębiorca podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ale nie korzystał z „małego ZUS” albo
  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 70, 05 72, jeśli akurat 01.2020 r. zakończy się okres 24 miesięcy korzystania z „preferencyjnych składek”
  • zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokumenty te należy przekazać w terminie najpóźniej do 02.03.2020 roku

W sytuacji, gdy w lutym 2020 roku przedsiębiorca rozpoczął lub wznowił prowadzenie działalności gospodarczej, którą prowadził w 2019 r. przez co najmniej 60 dni, należy złożyć zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokument ten należy przekazać w terminie najpóźniej do 02.03.2020 roku. Jeżeli natomiast rozpoczęcie bądź wznowienie działalności nastąpi po 22.02.2020 roku, a przez to do końca miesiąca zostanie mniej niż 7 dni, zgłoszenie do ubezpieczeń należy złożyć w terminie 7 dni liczonych od daty rozpoczęcia bądź wznowienia działalności.

Jeżeli rozpoczęcie lub wznowienie działalności nastąpi później niż w lutym 2020 roku, wówczas należy złożyć zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli przedsiębiorca podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokument ten należy przekazać w terminie 7 dni liczonych od pierwszego dnia prowadzenia działalności gospodarczej lub wznowienia działalności gospodarczej.

Jeżeli przedsiębiorca zamierza korzystać z Małego ZUS Plus później niż w lutym 2020 roku, powinien przekazać do ZUS:

  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 10, 05 12, jeśli podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ale nie korzystał z Małego ZUS Plus (np. zaprzestał wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy) albo
  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 70, 05 72, jeśli skończył okres 24 miesięcy korzystania z „preferencyjnych składek”
  • zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych (ZUS ZUA) albo – jeśli podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu – zgłoszenie do tego ubezpieczenia (ZUS ZZA) z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92 (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany dla osób z rentą przyznaną z tytułu niezdolności do pracy).

Dokumenty te należy przekazać w terminie 7 dni liczonych od pierwszego dnia, w którym będziesz spełniał warunki do korzystania z Małego ZUS Plus (np. skończył się okres „preferencyjnych składek” na ubezpieczenia społeczne w trakcie roku).

Co bardzo istotne, brak zgłoszenia w terminie do ulgowych składek na ubezpieczenie społeczne, chociażby z prozaicznego powodu – przegapienia terminu, oznacza rezygnację z Małego ZUS Plus.

Sandra Grzywocz-Nowak – adwokat

adwokat-grzywocz-nowak.pl

Podstawa prawna:

Ustawa z dn. 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – Dz.U. z 2019 r. poz. 300 z późn. zm.

Źródło: rzecznikmsp.gov.pl

oprac. m/ mos/